Drożyzna w Mińsku Mazowieckim

NIK o szkoleniu podoficerów i szeregowych zawodowych w jednostkach szkoleniowych
System szkolenia szeregowych żołnierzy i podoficerów w Wojsku Polskim jest niewydolny i nieskuteczny. Nie pozwala on na przeszkolenie 1/3 osób wymagających szkolenia, a szkolenie pozostałych 2/3 żołnierzy i podoficerów odbywa się na przestarzałym sprzęcie, przy braku podstawowych środków bojowych i przy niedoborach kadry szkolącej. Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że jednostki szkolnictwa wojskowego dysponowały sprzętem szkoleniowym w znacznej mierze starszej generacji lub prototypowym, odbiegającym pod względem warunków technicznych i jakości od aktualnie użytkowanego w jednostkach wojskowych. W konsekwencji umiejętności nabyte podczas szkolenia z wykorzystaniem takiego sprzętu nie odpowiadają wymogom współczesnego pola walki.

Prawidłowe wyszkolenie żołnierzy ma wpływ na efektywność działań bojowych, pozwala na sprawne wykorzystanie zdobytych umiejętności, daje im poczucie pewności siebie i jest niezbędne dla profesjonalnego wykonywania zadań. Rozwój nauki i postęp technologiczny narzuca konieczność zdobycia specjalistycznych umiejętności w obsłudze sprzętu wojskowego. Dlatego szkolenie żołnierzy powinno być dostosowane do nowych technologii wprowadzanych do Sił Zbrojnych RP, a jednocześnie specjalności zanikające powinny być utrzymywane na minimalnym poziomie, zaś skuteczność szkolenia sprawdzona. Od rzetelnej analizy potrzeb szkoleniowych, posiadanej przez instruktorów wiedzy fachowej, a następnie stopnia opanowania i zweryfikowania nabytych umiejętności przez żołnierzy zależy w znacznym stopniu skuteczność szkolenia.

Najważniejsze ustalenia kontroli
W ocenie Najwyższej Izby Kontroli szkolenie podoficerów i szeregowych zawodowych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych nie było prowadzone w sposób pozwalający na przygotowanie żołnierzy do realizacji zadań zgodne z potrzebami Sił Zbrojnych RP.

Wprawdzie planowanie potrzeb w zakresie szkolenia przebiegało prawidłowo zarówno w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych, jak i w skontrolowanych jednostkach szkolnictwa wojskowego, jednakże zgłaszane przez jednostki i ujęte w planach potrzeby szkoleniowe były zaspokajane zaledwie na poziomie nieprzekraczającym 66 proc. liczby żołnierzy zgłoszonych do przeszkolenia. Oznacza to, że 1/3 żołnierzy wymagających szkolenia nie odbyła go. W kontrolowanym okresie zdarzały się lata, że nawet ponad połowa zgłoszonych na szkolenie żołnierzy nie mogła uczestniczyć w kursach. Na przykład w 2017 r. w Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych we Wrocławiu przeszkolono 43 proc. żołnierzy, w Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce - 45 proc., a w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu - 48 proc. Spośród dziewięciu, wyspecjalizowanych centrów szkoleniowych, podległych Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych, jedynie Centrum Szkolenia Inżynieryjno-Lotniczego w Dęblinie (CSIL) w pełni zaspokajało potrzeby szkoleniowe zgłoszone do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/obrona-narodowa/zo...

Wojsko przegrywa wojnę. Także w mediach

Minister obrony Mariusz Błaszczak podczas manewrów w Drawsku Pomorskim, sierpień 2020 r. / PAP Archiwum / Marcin Bielecki
Awantury medialne wokół ćwiczeń zima-20 i karabinku Grot pokazują brak umiejętności zarządzania kryzysem w wojsku polskim. Ale to odbicie znacznie poważniejszych problemów trawiących armię
Kompromitacja! Polski generał przegrał wojnę w cztery dni! Wojska wroga okrążyły Warszawę”. To tytuł tekstu, który można przeczytać na internetowej stronie „Super Expressu”. Jest to nawiązanie do niedawno zakończonych ćwiczeń sztabowych Zima-20, o których informowali prezydent Andrzej Duda i minister obrony Mariusz Błaszczak. Konferencja była lakoniczna, a jej główny przekaz taki, że ćwiczenia się odbyły. Pod tekstem na SE.pl nikt nie jest podpisany. Dwa dni przed tą publikacją wywiadu „Super Expressowi” udzielił minister Błaszczak. Nie była to rozmowa, w której polityk jest dociskany, bo szef MON starannie dobiera media, z którymi rozmawia. Skąd więc nagle taki atak na resort, a dokładniej na szefa sztabu gen. Rajmunda Andrzejczaka?Idąc dalej tym tropem, warto zwrócić uwagę na kilka spraw. Dlaczego w imię politycznych rozgrywek dezawuuje się szefa sztabu Wojska Polskiego? To działanie co najmniej nieodpowiedzialne, bo podkopuje morale żołnierzy, więc w pewnym sensie osłabia zdolności do obrony granic państwa. Zaś fakt że obrona Polski w ćwiczeniu była tak krótka, nie jest niczym nowym. O tym, że Rosjanie mogą zająć Warszawę w kilka dni, mówił tuż po rosyjskiej agresji na Krym w 2014 r. gen. Waldemar Skrzypczak – i już wtedy słowa te odbiły się szerokim echem. Takie wyniki w grach i ćwiczeniach sztabowych wychodziły zresztą wielokrotnie. I chwała gen. Andrzejczakowi za to, że nie malował trawy na zielono. Bądźmy szczerzy: porównywanie potencjału armii polskiej oraz rosyjskiej to jak porównanie sił mrówki i słonia. I żadne wielkie narracje o historycznych sukcesach i cudach tego nie zmienią. Zmienić może za to żmudna, właśnie mrówcza, praca u podstaw – nabywanie podstawowego sprzętu i ćwiczenia. Dużo ćwiczeń. Ale to nie pozwala na zbijanie kapitału politycznego.
Zaskakiwać może to, że nic w tej materii nie zmieniamy. I to, że w symulacjach nadal szybko przegrywamy, choć wydajemy miliardy na nowoczesny sprzęt. To każe zadać pytanie o sens tych wydatków. Wynik ćwiczeń Zima-20 wydaje się mówić, że zamiast w F-35 warto zainwestować w większą liczbę pocisków przeciwpancernych czy artylerii dalekiego zasięgu. Ale te zakupy są znacznie mniej spektakularne. Te ćwiczenia stawiają pod znakiem zapytania także sens utworzenia Wojsk Obrony Terytorialnej. Bo jak widać po efektach symulacji, są one pomocne w walce z pandemią, ale już nie z przeciwnikiem ze Wschodu. Oczywiście każde ćwiczenia zależą od przyjętego scenariusza. Ale jeśli wynik od lat jest ten sam, to warto wreszcie wyciągnąć wnioski. I cieszyć się z tego, że jesteśmy częścią NATO.
Poza wojną na najwyższych szczeblach, kontrowersyjnymi zakupami sprzętu i wątpliwościami co do wartości dodanej do zdolności obrony kraju wytworzonej przez WOT, ten artykuł i ćwiczenia pokazują też to, że w strukturach obronnych nie istnieje żadna komórka odpowiedzialna za komunikację strategiczną. Plany zbudowania takiego oddziału z prawdziwego zdarzenia w sztabie nie zostały wcielone w życie. Jedyne, co przedstawiciele MON i sztabu teraz mówią, to że ćwiczenia są niejawne. A jeśli nie ma oficjalnej narracji, to bardzo łatwo jest narzucić dowolną interpretację jakiegokolwiek zdarzenia.
Nieco inaczej – choć z równie fatalnym skutkiem – wojskowi rozgrywają wojnę medialną o karabinki Grot produkowane w Radomiu. „Szokujący raport o karabinku Grot. Jest tak zły, że zagraża żołnierzom” – to tytuł materiału, który pojawił się na portalu Onet. Dowiadujemy się z niego, że broń ma liczne wady konstrukcyjne. I trudno z tym polemizować. Konstrukcja Grota jest młoda, sprzęt cierpi na „choroby wieku dziecięcego”. Testy, na których oparto „raport”, przeprowadził Paweł Moszner, który w latach 90. był przez kilka lat w jednostce GROM. Problem w tym, że odbyły się one na dwóch egzemplarzach karabinu w wersji prototypowej wyprodukowanych w 2017 r. Ale tego z materiału Onetu już się nie dowiemy. Część wad została już przez producenta wyeliminowana. I dziś Grot to sprzęt klasy średniej, który dla jednostek specjalnych się nie nadaje, ale po dopracowaniu „będzie robił robotę” w normalnych jednostkach.
Od czterech lat Polska nie ma swoich najlepszych czołgów. Przemysł ustawia kadry w wojsku?
Od czterech lat Polska nie ma swoich najlepszych czołgów. Przemysł ustawia kadry w wojsku?
zobacz również

W tym wypadku do obrony karabinku przystąpił w Polskim Radiu minister Błaszczak, który oskarżył autorów Edytę Żemłę i Marcina Wyrwała o lobbowanie na rzecz obcego przemysłu i torpedowanie szans Grota w przetargu na Ukrainie. Ta wypowiedź nie tylko nie ma sensu, ale też pokazuje bezradność szefa MON – bo Grot nie jest oferowany naszym sąsiadom. Inną medialną linię obrony przedstawił rzecznik Wojsk Obrony Terytorialnej, który w oficjalnym komunikacie oprócz przytoczenia faktów, postawił własne „tezy”. To też nie jest profesjonalne. Z kolei Fabryka Broni wytacza autorom cywilny proces.
Oczywiście zakup grotów nie jest wolny od grzechów. Zrobiono to „na skróty”, ale to efekt niewydolnego systemu zakupów sprzętu dla wojska, którego od lat nikt nie potrafi, czy też może nie chce zmienić. Ale medialnie groty można było obronić skuteczniej, po prostu pokazując ich jakość i niedociągnięcia testów. Nie stało się tak, bo nie istnieje w szeroko rozumianym obszarze obronności coś takiego jak komunikacja strategiczna. Bez niej wojsko, i nasze państwo, będzie przegrywać kolejne wojny w mediach.
Czy to ma szansę się zmienić? Nic na to nie wskazuje. Minister obrony zajmuje się głównie dbaniem o wizerunek, m.in. poprzez budowę dróg we własnym okręgu wyborczym. Szef sztabu jest cały czas marginalizowany – zresztą kończy w czerwcu kadencję, a szanse na drugą ma niewielkie. Z kolei głos zwierzchnika Sił Zbrojnych, prezydenta RP, jest bardziej słyszalny, gdy mowa o (nie)zamykaniu stoków narciarskich niż o zdolnościach Wojska Polskiego. Aż strach pomyśleć, co się zdarzy, jeśli do ataku propagandowo-informacyjnego przystąpią prawdziwi fachowcy zza wschodniej granicy. Wówczas nasze codzienne polskie piekiełko obrzucania się kalumniami może wydać się niewinnymi igraszkami. https://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/8088052,relacje-wojsk...