Antypolska koalicja 13 grudnia

Oświadczenie Zastępcy Ministra Spraw Zagranicznych Ukrainy Oleksandra Miszczenki:
Nasilenie nastrojów antyukraińskich w sąsiedniej Polsce, obserwowane w ostatnim czasie i aktywnie podsycane przez niektóre polskie siły polityczne oraz działaczy poprzez jednostronne i nie zawsze obiektywne interpretowanie tragicznych wydarzeń na Wołyniu podczas II wojny światowej, budzi poważne zaniepokojenie na Ukrainie.
W tym kontekście, z inicjatywy Ministra Spraw Zagranicznych Ukrainy Andrija Sybihi, w 2025 roku odbyły się trzy rundy ogólnokrajowych okrągłych stołów ukraińskich historyków i ekspertów ds. stosunków polsko-ukraińskich: 20 czerwca w Kijowie (MSZ Ukrainy); 9 lipca w Iwano-Frankiwsku (Karpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka) oraz 14 sierpnia w Łucku (Wołyński Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki).
MSZ Ukrainy wyraża swoją wdzięczność za udział w tych wydarzeniach: Ołeksandrowi Alfiorowowi, Andrijowi Bolanowskiemu, Lesi Bondaruk, Jarosławowi Borszczukowi, Artemowi Wasylynczukowi, Mykole Witenkowi, Wołodymyrowi Wiatrowyczowi, Serhijowi Wolaniukowi, Ihorowi Hyryczowi, Julii Hnatiuk, Serhijowi Hodlewskiemu, Jarosławowi Hrycakowi, Bohdanowi Hudiowi, Wasylowi Hulajowi, Ihorowi Hurakowi, Antonowi Drobowyczowi, Leonidowi Zaszkilniakowi, Ołeksandrowi Zajcewowi, Bohdanowi Zekowi, Ołeksandrowi Żukowi, Olesi Isajuk, Oksanie Kalishczuk, Irynie Kostankewycz, Mykole Kuczerepie, Mykole Łytwynowi, Ihorowi Ljubczykowi, Ołeksandrowi Maruszczence, Andrijowi Nadżosowi, Ołehowi Pawłyszynowi, Iwanowi Patryljakowi, Mykole Posiwnyczowi, Iwanowi Puszczukowi, Wołodymyrowi Serhijczukowi, Andrijowi Sowie, Wasylowi Stefaniwowi, Ludmyle Strilczuk, Wołodymyrowi Tyliczakowi, Wołodymyrowi Trofymowyczowi, Lubomyrowi Chachuli, Iwanowi Chomi, Ihorowi Cependzie, Anatolijowi Ciosowi, Dmytrowi Czobotowi, Swiatosławowi Szeremecie.
Podsumowując wyniki wspomnianych okrągłych stołów, stwierdzam, co następuje:
Ukraina wyraża wdzięczność kierownictwu Polski i Narodowi Polskiemu za zasadnicze stanowisko oraz niezmienne wsparcie Ukrainy w czasie walki z rosyjską agresją. Polska udzieliła i nadal udziela Ukrainie wszechstronnej pomocy w sferze wojskowo-technicznej, politycznej i humanitarnej, co znacząco wzmacnia Siły Zbrojne Ukrainy i całą Ukrainę w odpieraniu naszego wspólnego wroga – państwa terrorystycznego rosji.
Ukrainę i Polskę łączy wspólna, tysiącletnia historia, która osiągała najwyższe amplitudy – od wspólnego świętowania zwycięstw po współdzielenie tragedii. Nawet wstępna analiza historii potwierdza, że Ukrainę i Polskę łączyło także istnienie odwiecznego wspólnego wroga, którym była i pozostaje rosja w różnych formach swojego istnienia – od Imperium Rosyjskiego, następnie Związku Sowieckiego, aż po współczesną putinowską federację rosyjską. rosja zawsze dążyła do zniszczenia Ukrainy i Polski jako niepodległych państw oraz Narodów Ukraińskiego i Polskiego jako całości.
Do najbardziej heroicznych epizodów współpracy polsko-ukraińskiej w okresie najnowszej historii należy niewątpliwie zaliczyć: zwycięski marsz zjednoczonego Wojska Polskiego i Armii URL, który zakończył się wyzwoleniem Kijowa w maju 1920 roku spod okupacji bolszewickiej, a także udział ukraińskich żołnierzy pod dowództwem generałów URL M. Bezruczki i P. Szandrucka po stronie armii II Rzeczypospolitej w walce z bolszewicką rosją latem 1920 roku, co umożliwiło Polsce obronę niepodległości.
Jednocześnie mamy również ciemne karty w historii stosunków polsko-ukraińskich, znane jako „Tragedia Wołyńska”. Analizując materiały na temat polsko-ukraińskiego konfliktu w czasie II wojny światowej, publikowane obecnie w Polsce, można z całą pewnością stwierdzić, że zdecydowana większość z nich ma charakter raczej polityczny niż historyczny. Choć autorzy tych materiałów często deklarują, że ich prace, monografie czy książki popularnonaukowe opierają się na materiałach archiwalnych, w istocie należy je uznać za upolitycznione. Dość często materiały te przedstawiane są wybiórczo: Tragedia Wołyńska bez należytego uzasadnienia prawnego definiowana jest jako „ludobójstwo” Narodu Polskiego dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu. Jednocześnie pomija się szerszy kontekst tragicznych wydarzeń.
❗️ W wyniku długotrwałych dyskusji w ramach okrągłych stołów ukraińskich historyków osobiście powstało u mnie pytanie, na które naukowa odpowiedź mogłaby przybliżyć nas do wzajemnego porozumienia. Chodzi o to, że już w 1920 roku Ukraińcy i Polacy wspólnie walczyli z rosyjskim okupantem, oddając swoje życie za niepodległość sąsiedniego państwa. Odważni żołnierze polscy ginęli w bitwach o Kijów, broniąc państwowości ukraińskiej, a Ukraińcy oddawali życie za utrzymanie niepodległości II Rzeczypospolitej w bitwach z bolszewikami nad Wisłą.
Czy historyków, którzy dążą do naukowej obiektywności, nie powinien dziwić fakt, że po przypadkach wzorowego braterstwa i wzajemnego poświęcenia w 1920 roku oba bratnie narody dopuściły się straszliwych mordów jedni na drugich w latach 1942–1947?
Co w okresie tych 20 lat wydarzyło się takiego, że doprowadziło do najokrutniejszych przykładów nienawiści wobec siebie przedstawicieli bliskich narodów?
Podczas wspomnianych okrągłych stołów historycy ukraińscy stwierdzali obecność faktów rzeczywiście zbrodniczych zabójstw ludności polskiej przez ukraińskich nacjonalistów, które niestety miały miejsce, jednak liczne badania naukowe historyków ukraińskich jednoznacznie dowodzą, że takie zbrodnie miały miejsce po obu stronach. Tym samym, czytając opisy polskich naukowców o tragedii w wiosce Pawliwka obecnego obwodu wołyńskiego czy w Hucie Pieniackiej, Parośli, Lipnikach, Janowej Dolinie i innych, gdzie ukraińscy nacjonaliści dopuścili się mordów na ludności polskiej, należy rozumieć, że identyczne obrazy występowały w odniesieniu do zabójstw ludności ukraińskiej, w tym dzieci, kobiet i osób starszych, przez polskie siły partyzanckie w miejscowościach, gdzie przeważnie mieszkali Ukraińcy, a mianowicie: Sahryń, Pawłokoma, Krasny Sad, Berezów, Chmielów, Janowa Dolina, Malin. Do tego należy dodać także obóz koncentracyjny dla Ukraińców w Jaworznie i wiele innych miejsc masowych zabójstw Ukraińców.
To świadczy o tym, że w okresie po wspólnej heroicznej walce Ukraińców i Polaków przeciw rosyjskiemu agresorowi w 1920 roku musiały nastąpić wydarzenia, które zasadniczo zmieniły charakter stosunków między Naszymi Narodami. Właśnie to skłania nas do wspólnych naukowych i obiektywnych badań tych tragicznych wydarzeń.
Kierując się tym, we Wspólnym oświadczeniu po trzeciej rundzie okrągłego stołu w Łucku historycy ukraińscy wezwali polskich kolegów do powrotu do konstruktywnych dyskusji nad stosunkami polsko-ukraińskimi z czasów II wojny światowej w formatach wspólnych forów historyków, podczas których wspólnym wysiłkiem specjalistów będzie można nie tylko odnotować fakty zbrodni dokonanych przez Ukraińców i Polaków, ale też obiektywnie określić przyczyny, które wywołały taką wrogość między Naszymi Narodami.
Jednak, jak widzimy w polskiej narracji wokół tragedii wołyńskiej, dość często pojawia się tendencja do liczenia i porównywania liczby ofiar, co zamienia tragedię w rywalizację cyfr. Tymczasem zwolennicy tego rodzaju dyskusji zapominają, że śmierć nawet jednej niewinnej osoby jest już tragedią dla całego narodu.
Niektórzy polscy politycy posuwają się dalej – już pojawiają się propozycje zakazu symboli, flag oddziałów UPA i tym samym zrównania ich z nazistami i symboliką nazistowską. W związku z tym u historyków ukraińskich pojawia się zasadne pytanie: pod jakimi flagami i z jaką symboliką zabijali ludność ukraińską oddziały Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i inne uzbrojone formacje polskie? Wówczas, według logiki niektórych polskich polityków, Ukraina powinna zakazać całej symboliki polskiej, flag RP itp.? Dokąd nas to doprowadzi? A przede wszystkim – czyje interesy będzie realizować taki konflikt?
W ramach fachowych dyskusji historycznych niemal wszyscy uczestnicy naszych okrągłych stołów zwracali uwagę, że w ostatnich latach w środowisku polskim praktycznie nie prowadzi się dyskusji na temat ludobójstwa, które rzeczywiście zostało zastosowane przez rosję wobec Państwa Polskiego i Narodu Polskiego, począwszy od zbrodniczych rozbiorów Polski, które doprowadziły do utraty państwowości i eksterminacji ludności polskiej praktycznie na przestrzeni ostatnich 250 lat.
Jednak nie widzimy szerokich dyskusji w środowisku polskich polityków i historyków na ten i inne tematy, w szczególności na temat zmowy Hitlera i Stalina w 1939 roku dotyczącej całkowitego zniszczenia Polski i wszystkiego, co polskie; o celowej polityce sowieckiej rosji wobec eksterminacji polskiej elity – oficerów, inteligencji, działaczy kultury w Katyniu, Miednoje, Starobielsku, Bykowni, Kozielsku; o katastrofie lotniczej w Smoleńsku, która pozostaje niezagojoną raną współczesnej Polski. Czy naprawdę wszystkie te rosyjskie zbrodnie zostały już wyjaśnione i obecnie największym i głównym problemem Polski jest wyłącznie Wołyń?
A może problem polega na tym, że niektórzy w Polsce dość umiejętnie generują i kierują opinią publiczną Polaków wyłącznie przeciwko Ukrainie, w celu osłabienia nas w czasie, gdy Siły Zbrojne Ukrainy i Naród Ukraiński od 3,5 roku prowadzą krwawą wojnę z rosyjskim agresorem? Wszystkie te prowokacje podczas koncertów rosyjskojęzycznych wykonawców w Warszawie są dodatkowym świadectwem obecności czynnika rosyjskiego w tej całej grze polityczno-historycznej. Tym polskim politykom, którzy obecnie świadomie lub nieświadomie wspierają putinowską rosję, należy przypomnieć, że porażka Ukrainy doprowadzi automatycznie do ataku rosji na Polskę! Uważam, że wśród świadomych polskich polityków i wojskowych nie ma co do takich zamiarów Kremla najmniejszych wątpliwości!
‼️ Dzisiejsze brutalne ostrzały Kijowa i innych pokojowych miast Ukrainy jedynie potwierdzają zamiary Putina kontynuowania tej krwawej wojny w celu zaspokojenia niezmiennych imperialnych ambicji rosyjskiego agresora!
Dlatego zamiast rozdrapywać stare rany wspólnej tragicznej historii, strategicznym dla Naszych Narodów będzie wspólne działanie, jak w 1920 roku, w celu wspólnego zwycięstwa nad wspólnym wrogiem – rosją! Jeśli chodzi o tragedię wołyńską, razem powinniśmy zapewnić wspólne poszukiwanie wszystkich ofiar i ich wspólne godne upamiętnienie!
Takie właśnie podejście reprezentuje strona ukraińska, współpracując z polskimi kolegami w ramach wspólnej Grupy Roboczej ds. zagadnień historycznych pod auspicjami ministerstw kultury obu państw. Działalność ta przynosi już pozytywne rezultaty, w szczególności prowadzenie prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych w miejscowości Puźniki w obwodzie tarnopolskim oraz we Lwowie na terenie byłego cmentarza w dzielnicy Zboiszcza.
Biorąc pod uwagę wszystko powyższe, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznej, Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej oraz całe środowisko historyczne Ukrainy apelują do naszych polskich sojuszników, partnerów, braci o poszukiwanie porozumienia poprzez depolityzację wszelkich dyskusji dotyczących Tragedii Wołyńskiej i przeniesienie ich na płaszczyznę dyskusji historycznych, konferencji i okrągłych stołów.
W tym celu uważamy za niezbędne wznowienie działalności Forum Historyków i Forum Partnerstwa oraz jak najszybsze przeprowadzenie pierwszego, po odnowieniu tej inicjatywy, Forum Historyków na terytorium Ukrainy lub Polski, z późniejszym poinformowaniem społeczeństwa o wynikach dyskusji oraz wspólnym upamiętnieniem wszystkich ofiar tragicznych kart naszej wspólnej historii.
Ambasada Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej już dwukrotnie oficjalnymi notami poinformowała Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej o gotowości strony ukraińskiej do wznowienia Forum Historyków naszych państw. Mamy nadzieję, że nasz apel zostanie usłyszany przez polskich kolegów i wznowimy konstruktywną współpracę, aby uniemożliwić rosyjskiemu wrogowi realizację własnych imperialnych celów na tle sztucznie tworzonych sporów między naszymi krajami.
❗️ Godne upamiętnienie ofiar Tragedii Wołyńskiej po obu stronach oraz innych tragicznych wydarzeń polsko-ukraińskiego konfliktu leży w interesie obu naszych państw!
Razem, tak jak 105 lat temu, my – Ukraińcy i Polacy – we współpracy ze wszystkimi naszymi międzynarodowymi sojusznikami zwyciężymy rosyjskiego wroga!"

800 Plus tylko dla pracujących obywateli Ukrainy. Prezydent Nawrocki zawetował ustawę
Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował przedstawioną mu ustawę dotyczącą pomocy obywatelom Ukrainy. Wyraził oczekiwanie, że świadczenie Rodzina 800 Plus przynależeć będzie tylko pracującym uchodźcom z Ukrainy. Zapowiedział złożenie własnego projektu w tej sprawie. Zapowiedział także wspólną pracę nad prawnym przeciwdziałaniem banderyzmowi.

"Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy"
Zwrócił uwagę, ze 3,5 roku rozpoczął się barbarzyński atak Rosji na Ukrainę.

– Polacy po raz kolejny udowodnili, że jesteśmy narodem solidarności, otwartych serc. Prezydent Andrzej Duda, obywatele, prezydent Warszawy, a także wielu polityków niezależnie od politycznej emocji byli gotowi pomagać uchodźcom, byliśmy pierwszym państwem, które podnosiło tę kwestię w świecie dyplomatycznym. Jako wspólnota narodowa przeszliśmy wielki test solidarności i otwartości dla naszych sąsiadów, proponując także rozwiązania prawne w zakresie polityki społecznej, ochrony zdrowia, które pozwoliły wielu uchodźcom z Ukrainy funkcjonować w dzisiejszym systemie społeczno-ekonomicznym. […] W ciągu tego 3,5 roku wydarzyło się bardzo wiele. Nadal jesteśmy narodem otwartym na pomoc i na przyjmowanie uchodźców z Ukrainy, a także dbanie o nich – i to się nie zmieni, to się nie zmienia - mówił prezydent.

– Natomiast po 3,5 roku sytuacja w zakresie polskich finansów publicznych i emocji politycznej, społecznej zasadniczo się zmieniła. Prawo zaproponowane 3,5 roku temu dzisiaj powinno zostać skorygowane. Jestem przekonany, że wszystkie większe środowiska polityczne deklarują jasno, iż 800+ powinno przynależeć tylko tym uchodźcom z Ukrainy, którzy pracują. (...) Ustawa, którą dostałem na biurko o pomocy obywatelom Ukrainy nie dokonuje tej korekty. Ja zdania nie zmieniam i zamierzam wykonywać swoje zobowiązania. 800+ powinno przynależeć tylko tym Ukraińcom, którzy podejmują się wysiłku pracy - do

Dziś w Dniu Solidarności i Wolności – święcie upamiętniającym sierpniowe porozumienia 1980 roku i historyczny zryw Polaków do wolności – chcę Wam opowiedzieć historię Ukrainki, która odegrała ogromną rolę w historii Polski. A jednak mało kto w Polsce wie, że była Ukrainką. Dlaczego? Bo całe życie musiała to ukrywać – i dopiero przed śmiercią powiedziała o tym rodzinie.

Anna Walentynowicz, z domu Lubczyk, urodziła się w 1929 roku w ukraińskiej rodzinie w Siennem pod Równem. Jej rodzice, Nazar i Pryśka, mieli sześcioro dzieci. Rodzina była uboga, ale dumna. Wojnę przeżyła jako dziecko, w dramatycznych okolicznościach: oddana do pracy u polskiej rodziny Teleśnickich, straciła kontakt z bliskimi. Słyszała wtedy straszne słowa: „Jeśli powiesz, że jesteś Ukrainką – to cię zabiją”. To piętno nosiła przez całe życie. Teleśniccy zabrali ją najpierw w okolice Warszawy, a po wojnie – do Gdańska. Tam miała już zostać.

Anna wyrobiła sobie nowy akt urodzenia – w papierach stała się Polką. Ukraińskie korzenie ukrywała tak głęboko, że nie mówiła o nich nawet przyjaciołom, a ostatecznie dopiero wiele lat później spotkała swoją rodzinę w Równem – po ponad pięćdziesięciu latach rozłąki. Dopiero wtedy jej bliscy dowiedzieli się, że ich siostra żyje.

W Gdańsku zaczęła od pracy jako służąca, a w 1950 roku zatrudniła się w Stoczni Gdańskiej. Była spawaczką, później suwnicową. Pracowała ciężko, często kilkanaście godzin dziennie. Zmagała się z chorobą, biedą, nierównościami. Ale nigdy nie godziła się na niesprawiedliwość – walczyła o prawa kobiet, pisała skargi do władz, organizowała ludzi do wspólnej obrony.

To właśnie jej wyrzucenie z pracy w sierpniu 1980 roku stało się bezpośrednią iskrą, która zapaliła wielki strajk. Robotnicy rozpoczęli protest z żądaniem jej przywrócenia. To od niej zaczęła się fala, która przerodziła się w powstanie „Solidarności” – największego niezależnego ruchu społecznego w bloku wschodnim.

Anna była sercem strajku. Nie tylko symbolem – była obecna w stoczni, przemawiała do robotników, podtrzymywała na duchu, a jej determinacja sprawiła, że ludzie nie rozchodzili się do domów. To dzięki niej postulaty nie ograniczyły się do spraw płacowych, ale urosły do walki o wolność i prawa obywatelskie.

A jednak o tym, że była Ukrainką, wciąż w Polsce prawie nikt nie mówi. Sama przez większość życia bała się o tym opowiedzieć. Dopiero u kresu lat dziewięćdziesiątych odnalazła swoją rodzinę w Równem, a tuż przed tragiczną śmiercią w katastrofie smoleńskiej zaczęła mówić o swoim pochodzeniu.

Jej życie to historia niezwykle trudna i bolesna. Historia kobiety, która musiała odciąć się od własnych korzeni, żeby przeżyć. Ale też historia, która pokazuje, że Ukraińcy i Polacy są spleceni wspólnymi losami dużo bardziej, niż czasem nam się wydaje.

Tragicznie zginęła w katastrofie smoleńskiej w 2010 roku. Do końca życia była wierna sprawie robotników i prawdy, którą współtworzyła. A jednak jej prawdziwe korzenie – ukraińskie dzieciństwo, utrata rodziny, dramat konieczności ukrywania swojej tożsamości – wciąż pozostają w Polsce niemal nieznane.

Dlatego dziś, w Dniu Solidarności i Wolności, chcę przypomnieć Annę Walentynowicz – Ukrainkę, która stała się jedną z najważniejszych postaci w historii polskiej walki o wolność. Jej historia jest także częścią naszej wspólnej pamięci. Bo wolność zawsze rodzi się z odwagi ludzi, którzy nie pozwolili się złamać.

Jeśli chcecie poznać jej historię bliżej – bardzo polecam książkę „Walentynowicz. Anna szuka raju” autorstwa Doroty Karaś i Marka Sterlingowa https://www.facebook.com/photo/?fbid=26024211153835241&...