06.08.2026
Punktualnie o godzinie 17:00, w mityczną „Godzinę W”, w całym powiecie rozległy się syreny, a ruch na chwilę zamarł, by oddać cześć Powstańcom Warszawskim. Główne uroczystości w Mińsku Mazowieckim rozpoczęły się pod Pomnikiem Szarych Szeregów w Parku Dernałowiczów, gdzie przy udziale pocztów sztandarowych i licznie zgromadzonych mieszkańców złożono kwiaty oraz zapalono znicze pamięci. Duchowym zwieńczeniem mińskich obchodów była uroczysta msza święta w intencji Powstańców Warszawskich, odprawiona o godzinie 18:00 w parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
Równolegle pamięć o zrywie z 1944 roku pielęgnowano w innych zakątkach powiatu. W Dobrem uroczystości odbyły się pod Pomnikiem Żołnierzy BCh i AK, a w Halinowie mieszkańcy zebrali się w Gminnym Centrum Kultury na wspólnym śpiewaniu „(Nie)zakazanych piosenek”/ Wyjątkowy przebieg miały też obchody w Sulejówku, gdzie złożono kwiaty pod tablicą hm. Stanisława Sieradzkiego ps. „Świst” oraz pod Pomnikiem Poległych Żołnierzy AK Harcerskiego Batalionu „Zośka” i Mieszkańców Miłosny i Sulejówka.
Wydarzenie podsumowuje Adam Zawadzki, koordynator działań pamięci historycznej w regionie: „82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego pokazuje, że pamięć o tamtym heroicznym zrywie jest w naszym powiecie wciąż żywa i niezwykle silna. To, jak licznie mieszkańcy Mińska, Halinowa, Sulejówka czy Dobrego odpowiedzieli na zaproszenie do wspólnego oddania hołdu, napawa ogromną dumą. Obecność młodych ludzi, harcerzy, a także wspólne śpiewanie pieśni powstańczych dowodzą, że wartości takie jak wolność i patriotyzm płynnie przekazujemy kolejnym pokoleniom. Jesteśmy to winni tym młodym chłopakom i dziewczętom z 1944 roku, którzy nie wahali się poświęcić wszystkiego dla wolnej Polski. Dziękuję każdemu, kto dziś o 17:00 zatrzymał się, by powiedzieć im: pamiętamy”.
Przemówienie okolicznościowe wygłoszone przez Adama Zawadzkiego prezes fundacji „Dziękujemy za Wolność":
Drodzy Mieszkańcy Mińska Mazowieckiego
Stoimy dziś w miejscu, które dla pamięci naszego miasta ma znaczenie fundamentalne – pod Pomnikiem Szarych Szeregów. Od ponad dwudziestu lat ten skrawek ziemi gromadzi nas wokół wartości najważniejszych. Przychodzimy tu nie z kalendarzowego obowiązku. Przychodzimy, bo to miejsce domaga się naszej obecności i naszej pamięci.
Te kamienne głazy to nie jest zimny monument.To księga życia i śmierci, wpisana w historię Polskiego Państwa Podziemnego i Powstania Warszawskiego. Wyryte na nich nazwiska to imiona ludzi, którzy w godzinie próby nie kalkulowali. Wybrali wierność Ojczyźnie, płacąc za to cenę najwyższą.
Nasza lokalna historia niesie w sobie bolesny ślad. To tutaj, w czarną noc lutego 1944 roku, rozegrała się tragedia „Wielkiej Wsypy”. Gestapo uderzyło w same fundamenty podziemia. Aresztowano 63 osoby. Większość z nich zginęła w katowniach lub przepadła bez wieści. W tym morzu cierpienia zrodziły się jednak pomniki ludzkiej godności. Takie jak postawa 16-letniego Jana Paruzela, pseudonim „Wilk”. Ten nastoletni harcerz, poddany okrutnym torturom, milczał do końca. Ocalił przyjaciół, oddając własne, młode życie.
Z dumą wspominamy dziś także żołnierzy 7. Pułku Ułanów Lubelskich, tak mocno związanych z naszym miastem. W powstańczej Warszawie, jako legendarny Dywizjon „Jeleń”, pisali oni kolejny rozdział historii polskiej kawalerii. Na Czerniakowie i w Śródmieściu, w ogniu walki, udowodnili, że ułański honor to żywa gotowość do poświęceń.
Wielką historię tworzą jednak przede wszystkim życiorysy konkretnych ludzi. Takich jak doktor Zbigniew Szubiński, pseudonim „Żbik” – harcerz, powstaniec, lekarz pediatra. Człowiek, który po wojnie nie złożył broni w walce o prawdę. Jako działacz „Solidarności” cierpiał prześladowania ze strony komunistycznego reżimu. Do końca swoich dni pozostał jednak wierny harcerskiemu przyrzeczeniu. Służył chorym, służył prawdzie, służył wolnej Polsce.
Przez dekady system komunistyczny próbował wymazać ten heroizm z narodowej pamięci. Prawdę kneblowano cenzurą i propagandą. Dopiero w wolnej Rzeczypospolitej nadszedł czas sprawiedliwości. Symbolem tego przełomu stało się otwarte w 2004 roku Muzeum Powstania Warszawskiego. To wielkie dzieło śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego przywróciło powstańcom należne im, godne miejsce w historii.
Dziś ta historia zyskuje nowy, bardzo współczesny wymiar. Gdy patrzymy na to, co dzieje się za naszą wschodnią granicą, rozumiemy, że wolność nie jest dana raz na zawsze.
Z dumą i wdzięcznością myślimy o tym, że w Mińsku Mazowieckim mamy dziś żywych spadkobierców tamtych tradycji – spadkobierców etosu Armii Krajowej. Są wśród nas żołnierze, którzy każdego dnia i każdej nocy strzegą polskiego nieba. Są ochotnicy w oliwkowych beretach, którzy z pełnym poświęceniem bronią naszych granic i budują bezpieczeństwo naszej lokalnej społeczności. To dzięki Waszej służbie wiemy, że dziedzictwo Szarych Szeregów nie zamknęło się w podręcznikach. Ono żyje w Waszych mundurach.
Żyjemy w czasach, w których patriotyzm bywa redukowany do internetowych haseł – staje się powierzchowny i okazjonalny. Nasze trwanie w tym miejscu, nieprzerwanie od dwóch dekad, nie jest jednak medialnym spektaklem. To cicha, wierna służba. To dług, jaki spłacamy wobec tych, którzy na barykadach Warszawy nosili biało-czerwone opaski.
To właśnie tutaj, pod Pomnikiem Szarych Szeregów, bije autentyczne serce naszego miasta. Tego tętna i tej tradycji nie zastąpią żadne alternatywne, sztucznie kreowane uroczystości.
Cześć i chwała Bohaterom!
Niech żyje wolna Polska!
Oprac.: materiały prasowe Fundacji "Dziękujemy za Wolność"
