Park Miejski

Park krajobrazowy w Mińsku Maz. do połowy lat 40. naszego stulecia był własnością prywatną i wchodził w skład dóbr ziemskich Mińsk. Nie należał więc do miasta. Założony został prawdopodobnie w początkach XVII w. (ewentualnie jeszcze w XVI w..gdy powstawał Sendomierz i rezydencja Wolskich) jako ogród włoski. W l połowie XIX w. został przekształcony dla Jezierskich w stylu neoromantycznym z wykorzystaniem systemu wodnego. Po 1867r. został ponownie przekształcony i znacznie rozszerzony przez Seweryna Dernałowicza. Wówczas to skorygowano nieco linie brzegowe stawów położonych na zachód, północny-zachód i wschód od pałacu, spiętrzając ich wody przy pomocy jazów (m.in. przy obecnej ul. Budowlanej i przed mostem na ul. Warszawskiej).

W wyniku reformy rolnej 1944r. pałac z parkiem i całe dobra zmieniły właściciela, którym stał się Skarb Państwa. Park z pałacem i bezpośrednio przyległe do nich grunty zostały włączone do miasta. W dniu 12 02 1957r. park (już jako miejski), został wpisany do rejestru zabytków pod nr 79/4/57. Pomnikami przyrody są m.in. białodrzew i dąb szypułkowy.

Dziś park nazwany im. Dernałowiczów. jest jedną z największych atrakcji w mieście, mimo to jest jednak zaniedbywany przez swojego kuratora, którym jest Urząd Miejski. Budzić to może pewne obawy nad jego przyszłością, a zwłaszcza nad losem starodrzewia. W wyniku dotychczasowego zaniedbania już stracił ozdobne krzewy, które jeszcze do lat 70. porastały wokół wielkiego stawu.

Za parkiem przy ul. Ogrodowej (przy drodze na cmentarz) znajduje się zabytkowa kapliczka przydrożna, zapewne z l połowy XVIII w. Jest prawdopodobne, że była ona wzniesiona na miejsce dawnego kościoła jednego z trzech (obok parafialnego) istniejących na przełomie XVI i XVII w. Jest ona murowana z cegły i tynkowana. Kształt w formie kolumny i zwieńczona ażurową kapliczką. Kapliczka, mimo swego ciekawego kształtu, do dnia dzisiejszego nie znalazła zainteresowania wydawców i nakładców kart pocztowych.

Opracowali: Mariusz Dzienio, Janusz Kuligowski (TPMM)

		Widok na kanał w parku. Fot. z przełomu XIX i XX w. sepia.
		Fragment z parku. Mińsk Mazowiecki (Przedstawia oś widokową kanału. jednego z dwóch ciągnących się z północy na południe.) Nakład Firmy K. Skrodzkiej. sygnowana inicjałami S.R.W. Pocztówka, cz.-biała, ok. 1912.
		Mińsk Mazowiecki. Widoki z Parku Seweryna Dorja Dernadowicza (! błąd, winno być Dernałowicza). Wydawnictwo zakł. fotogr. W. J. Ryś w Mińsku-Mazowieckim. Tiskem V. Neuberta, Smichou Carte postale, barwna, ok. 1912. 1) Widok na mały staw i jaz przy obecnej ul. Budowlanej. 2) na pałac od strony wschodniej z widocznym wielkim stawem (uwaga - na tle wody widoczne numery serii Z1625) oraz 3) na jaz - tamę z mostkiem wykonanym prawdopodobnie przez mińską Fabrykę Rudzkiego - zdjęcie wykonane z mostu przy ul. Warszawskiej. Brzeg rzeki Srebrnej na odcinku od mostu na ul. Warszawskiej do jazu utwardzono już po wojnie, być może wtedy usunięto liczne kamienie, widoczne na zdjęciu.
		Mińsk Mazowiecki. Motyw z parku. Nakład Br. Borkowskiej w Mińsku Mazowieckim. Fr. Karpowicz. Warszawa (87630), cz. - biała, ok. 1922. Przedstawia jeden z najpiękniejszych ujęć mińskiego parku krajobrazowego z bujną roślinnością.