Miejscowości Powiatu Mińskiego z końca XIX wieku
Na podstawie Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego z końca XIX wieku
Opracowanie:
Danuta Grzegorczyk
Gmina:
Dębe Wielkie
- Aleksandrówka
Pod koniec XIX w. wieś i folwark - pow. nowomiński, gm. Dębe Wielkie, par. Długa Kościelna, było 59 mieszkańców, 182 mr. dworskich i 246 mr. włościańskich.
- Celinów
Folwark, par. Glinianka, ma 67 mieszk., 820 mr. obszaru.
- Cezarów
Wieś w gm. Dembe W, par. Pustelnik, w 1900 r. było 36 mieszk., 90 mr. ziemi dwors. i 176 włośc.
- Choszczówka Dębska, Rudzka, Stojedzka
W Słowniku występują trzy miejscowości Choszczówka:
1) gm. i par. Mińsk,; 2) gm. Dębe, par. Mińsk,; 3) gm. i par. Glinianka
Folwark Choszczówka w 1827 r. oddzielony od dóbr Stojadła.
- Chrośla
Wieś w gm. Glinianka, par. Mińsk, pod koniec XIX w. było 16 domów i 131 mieszk.
- Cięciwa
- Cyganka
Wieś i folw. gm. Ładzyń, par. Mińsk, 38 domów, 277 mieszk. Folw. miał pokłady torfu, powstał w 1872 r. z oddzielenia od dóbr Ładzyń.
- Dębe Wielkie
wieś i folw. w par. Mińsk. W 1827 r. było 72 domy i 527 mieszk. W spisie z 1576 r. podano: Dębe regalis, a przy tym Wola dębska. Dobra D. składały się z folw.: Dębe wielkie (pisownia zgodna ze Słownikiem, drugi człon nazwypisany był małą literą) i Łaszczyzna, kol. Ostrów Kania oraz wsi: Dębe wielkie, Goździówka, Mrowiska, Wólka Konstancya, Zalesie, Chobot, Rysie, Kąty Mrowiskie, Walercin Wólka, Choszczówka, Wólka Wybraniecka, Aleksandrówka, Janówek, Pawełek, Ostrów Kania, Cięciwa, Ostrówek, Góra Rysińska, Kąty Goździejewskie i Koberne. W 1873 r. gmina Dębe wielkie należała do sądu w Nowo-Mińsku, urząd gminny we wsi Pustelnik, była jedna szkoła początkowa i 3612 mieszkańców. Miejscowość znana ze zwycięskiej bitwy, jaka rozegrała się 31 marca 1831 r. oraz działań wojennych w 1920 r.
- Działy Dębskie
- Górki
- Górzanka
- Jerzaki
- Jędrzejnik
Jędrzejniki, wieś w gm. Glinianka, par. Nowomińsk. W 1827 r. było 15 domów i 108 mieszk.. Folw. Jedrzejniki - Celinów
- Kąty Goździejewskie
Wieś w gm. Dembe W., par. Pustelnik.
- Kobierne
- Olesin Duży i Mały
Wieś i dwa folwarki w gm. Dębe W., par. Długa Kościelna. Folwark w 1878 r. miał 490 mr ziemi. Olesin Mały oddzielony od dóbr Dębe W.
- Ostrów Kania
Nazwa Ostrów pochodzi od wyrazu ostrów - oznacza wyspę, kępę na bagnach.
- Poręby
- Rogale
- Ruda
Nazwa Ruda pochodzi od wyrazu ruda - "surowiec mineralny"Wieś, folw. i dobra w gm. Glinianka, par. Mińsk.W 1880 bylo 215 mieszk.. Dobra składały się wtedy z folw. Ruda, Tadzew, Teresław i osad młyńskich: Bykowizna i Poręby. Wcześnie w skład dóbr wchodziły: wieś Ruda, Chrośla, Górki, Poręby, Bykowizna, kol. Choszczak, kol. Choszczówka i kol. Teresław.
- Rysie
Wieś w gm. Dębe W.. W 1827 r. 14 domów, 113 mieszk. W 1886 r - 146 mieszk. Wieś wchodziła w skła dóbr Dębe Małe.
- Teresław
Folw. w gm. i par. Glinianka, w 1886 r. było 65 mieszk.
- Walercin
Wólka, wieś w gm. Dębe W., par. Pustelnik, wchodziła w skład dóbr Dębe W.
- Wrzosów
