Miejscowości Powiatu Mińskiego z końca XIX wieku
Na podstawie Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego z końca XIX wieku
Opracowanie:
Danuta Grzegorczyk
Gmina:
Stanisławów
- Borek Czarniński
- Choiny
- Ciopan
- Cisówka
W spisie urzędowym /Słownik/ - Cyzówka. W 1580 r. Cziżówka, wieś w par. Pustelnik, ma 335 mieszk., 919 mr. obszaru. W 1580 r. wieś królewska w par. Stanisławów. Jan Wyrzykowski starosta stanisław. płacił tu podatek od 11 łan.
- Czarna
Nazwa wielu miejscowości, rzek czy jezior pochodzi od ciemnej barwy ziemi, wód mętnych lub gęstych lasów liściastych.Wieś Czarna była w gm. Jakubów, posiadała młyn wodny, 20 domów i 199 mieszk. Dobra składały się z folw. Czarna z przyległościami: Szymankowszczyzna, Bakuły, Bakułowizna oraz wsiami: Czarna Wola lub Wólka Czarniewska i Borek. Folw. nabyty w 1870 r. wynosił 1232 mr. Dane z 1900 r. informują, że Czarna to wieś i folw. w gm. Ładzyń, ma 213 mieszk., w 1576 r. Stanisław Miński płacił tu podatek od 14 łan.
- Gańki
- Goździkówka
- Goździówka Leszczyna
- Kaimowizna
- Kopaczewo
- Legacz
- Lubomin
Wieś w gm. Ładzyń, par. Stanisławów. W 1880 r. 15 domów, 136 mieszk.
- Ładzyń
Wieś rządowa w gm. Ładzyń, par. Stanisławów. W 1880 r. 20 domów i 143 mieszk. Gmina Ładzyń należała do sądu w Stanisławowie, stacji poczt. w Nowo Mińsku, były 3 młyny wodne i huta szklana Liberrtów.
- Ogrodziska
- Ołdakowizna
Wieś i osada młyńska, pow. radzymiński, gm. Rudzienko, par. Stanisławów. W 1827 r. - 11 domów, 120 mieszk., wchodziła w skład dóbr Dobre. W 1886 r. było 92 mieszk. i 261 mr ziemi.
Ostrów Kania, kol. i wieś w gm. Dębe W, par. Mińsk.
- Papiernia
Eolw. w pow. radzymińskim, gm. Miedzyleś, par. Stanisławów. W 1886 r. 23 mieszk.. Folwark ten oddzielony od dóbr Retków, mial 312 mr gruntu.
- Porąb
Wieś w gm. Ładzyń, par. Mińsk, w 1886 r 32 mieszk, 91 mr. ziemi włośc.
- Prądzewo
- Pustelnik
Wieś i folw. w gm. Dębe W, par. Pustelnik, ma kościół parafialny murowany, urząd gminny, 129 mieszk. Kościół i parafię erygował w 1540 r. Jakub Buczacki bp płocki. Obecny z 1843 r. wystawiony przez hr. Stanisława Grabowskiego. Parafia liczyła 2147 dusz.
- Retkowizna
- Retków
Wieś i folw. i kol. pow. radzym., gm. Międzyleś, par. Stanislawów. w 1827 r 10 domów, 77 mieszk., w 1871 r. folwark mial 672 mr ziemi, papiernię i młyn. Potem obszar uległ parcelacji na drobne folwarczki i kolonie.
- Rządza
Wieś włośc. w gm. Ładzyń, par. Stanisławów. W 1827 r. 10 domów, 164 mieszk., w 1886 r. 213 mieszk., 603 mr. ziemi Wchodziła ws kład dóbr Ładzyń.
- Sokóle
- Stanisławów
Osada miejska, dawniej miasteczko w gm. i par. Stanisławów. Posiada kościół parafialny, szkołę początkową, urząd gminny, 140 domów i 1500 mieszk., 2976 mr. ziemi, należącej do mieszczan. W 1827 r. było 93 domy (3 murow.) i 983 mieszk. (203 Żydów). Stanisławów leży wśród piaszczystego płaskowyżu, okrążonego od północy i południa przez rzeczki: Rządza i Czarna, podążające do Narwi. Zawiązkiem osady był zapewne dwór książęcy myśliwski i targowisko przydrożne, na trakcie z Warszawy do Liwa. Ta leśna osada nazywała się Cisek (Czyszków, Cisów), Stanisław, ks. mazowiecki, wyniósł ją w 1523 r. na stopień miasta na prawie chełmińskim i nadał jej nazwę od swego imienia. Jednocześnie wzniósł obszerny kościół, dotąd stojący i założył parafię, miastu utworzył łaźnię, woskolejnię, postrzygalnię, wagę, targi i jarmarki. W 1564 r. było już 416 domów i 263 rzemieślników. Po wojnie szwedzkiej w 1660 r. zostało tylko 40 domów. Powtórna wojna szwedzka zniszczyła ponownie osadę. Garstka stronników Leszczyńskiego zamknęła się tu i obwarowała, lecz zmuszona była poddać się w lipcu 1712 r. wojskom Augusta II. Po 1795 r. Stanisławów należy do obwodu siedleckiego w zach. Galicji, w 1815 r tworzy się obwód stanisławowski, składający się z powiatów: stanisłowawskiego i siennickiego, obejmował 12 miast, 515 wsi, 100 gmin i 65.916 mieszkańców. Stanisławów był miejscem zbierania się sejmików i zgromadzeń gminnych. Dek. stanisławowski archid. warszawskiej miał 17 parafii
- Suchowizna
Osada młyńska w gm. Ładzyń, par. Stanisławów, w 1886 r. było 8 mieszk. i 30 mr. ziemi.
- Szymankowszczyzna
- Wólka Czarnińska
Wieś w gm. Ładzyń, par. Stanisławów, w 1886 r 166 mieszk.
- Wólka Konstancja
Wieś w gm. Dębe W., par. Pustelnik.
- Wólka Piecząca
Wieś w gm. Ładzyń, par. Stanisławów. W 1580 r. była to Wólka Pieczoncia, wieś krolewska, dawała podatek przez ławnika przysięgłego Szcześnika od 6 zagród z rolą.
- Wólka Wybraniecka
Wieś w gm. Dębe, par. Pustelnik. W 1827 r. była to wies rządowa, 14 domów i 93 mieszk.
- Zalesie
- Zawiesiuchy
- Zofka
Wieś w pow. radzym., gm. Międzyleś, par. Stanisławów, w 1886 r. 61 mieszk.
